السيد محمد حسين الطهراني

28

ولايت فقيه در حكومت اسلام (فارسى)

مضامين نفيسه سهل خواهد بود . مؤيّد مطلوبست آنچه عالم جليل شيخ فَرَج الله حويزى رحمة الله عليه در كتاب شريف « إيجاز المقال » كه كتاب شريف پر فائدهء رجالى است ، بعد از ذكر كتب زيادى تحت عنوان : كَلامٌ فيما جُهِلَ مُصَنِّفُه ، گفته : أمْثالُ هَذِهِ الْكُتُبِ لا يُعْتَمَدُ عَلَى نَقْلِها ؛ لَكِنَّها مُؤَيِّدَةٌ لِغَيْرِها . وَ فيها فَوآئِدُ كَثيرةٌ فى غَيْرِ الاحْكامِ الشَّرْعيَّة ؛ وَ ما تَضَمَّنَ مِنْها حُكْمًا شَرْعيًّا لابُدَّ أنْ يوجَدَ لَهُ فى الْكُتُبِ الْمُعْتَمَدَةِ مُوافِقٌ أوْ مُعارِضٌ فَيَظْهَرَ ما يَنْبَغى الْعَمَلُ بِه » . سپس ميگويد : « آنچه به نظر نگارنده ميرسد اين است كه : « مصباح الشّريعة » به اين كيفيّت كه هست ، و به اين تعبيرات مغاير با اسلوب سائر آثار ثابته و مسلّمهء أئمّهء أطهار عليهم السّلام ، نمىتواند كه از حضرت صادق سلام الله عليه صادر شده باشد ؛ و بطور قطع و جزم از آنحضرت نيست . ليكن ممكن است كه مؤلّف كتاب كه ظاهراً از متصوّفهء شيعى مذهب بوده است ، مضامين صادرهء از آنحضرت را فرا گرفته و با تعبيرات معهودهء فيما بين مُتصوّفه أدا كرده باشد . پس با وجود اين نظر مىتوان از اين كتاب حدّ أعلاى استفاده را در باب تهذيب أخلاق و تزكيهء نفس و تصفيهء باطن و تخليهء قلب از رذائل ، و تحليهء آن به فضائل كرد به بيانى كه گذشت ؛ و مخصوصاً با توجّه به عنايت خاصّهء ابن طاووس و شهيد ثانى و پيروان ايشان رضوان الله عليهما و عليهم به اين كتاب ، چنان كه در آغاز بحث ياد شد ؛ « وَ السَّلامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى » . گفتار شيخ على أكبر نهاوندى ، و سيّد جلال الدّين محدّث پس از اين ، مرحوم مُحدّث بتفصيل و توضيح بيشترى ، گفتار مرحوم حاج شيخ على أكبر نهاوندى و إثبات او اين كتاب را با استفاده از أدلّهء حاج ميرزا حسين نورى در خاتمهء « مستدرك » و اضافه نمودن مطالبى از خود ، ذكر نموده است ؛ و در پايان آن نيز گفتار مرحوم نهاوندى را مىآورد كه وى با إصرار و إبرام تأكيد بر تأييد كتاب كرده ، ميگويد : « بهتر از همهء أدلّه در إثبات اعتبار اين كتاب ، دلائل محدّث نورى ( ره ) است در خاتمهء « مستدرك » ؛ با وجود اين آنها نيز براى